Angina w zimę   Leave a comment

Nie tylko latem, ale i w zimę jesteśmy narażeni na anginę. Zapalenie gardła to jedna z najczęstszych przyczyn wizyty u lekarza rodzinnego. Bakteryjne zapalenie gardla oraz migdałków występuje u około 15 proc. dzieci oraz 10 proc. dorosłych. Anginę wywołują wspomniane wcześniej bakterie i wirusy. Dolegliwość wykluwa się zazwyczaj od 1 do 3 dni, a jej początkowe objawy przypominają przeziębienie – pojawia się stan podgorączkowy, a migdalki, czyli naturalna bariera ochronna organizmu, stają się nabrzmiałe oraz powiększone. Może być to także pierwszy sygnał, że w naszym organizmie może rozwijać się angina.

A w takim przypadku pomoga tabletki do ssania oraz domowe sposoby leczenia właściwego gardła – ciepłe okłady i leżenie w ciepłym łóżku. Angina to także zapalenie migdałków podniebiennych, które są skupiskiem komórek obronnych organizmu. Ich zadaniem może być zatrzymywanie bakterii, wirusów czy może grzybów oraz neutralizowanie ich. Niestety, czasem inwazja drobnoustrojów może być nadto duża, by migdałki dały sobie z nią radę. Wtenczas dochodzi do ich stanu zapalnego. Angine najcześciej wywołują bakterie (zwykle paciorkowce), ale na ławie oskarżonych powinny również zasiadać wirusy, a czasem grzyby. Wszystkie te drobnoustroje powinny sie przenosić na drugiego zwykłego czlowieka droga kropelkową (gdy chory np. kicha, kaszle) albo za pośrednictwem wspólnie używanych sztućców, naczyń itp. Dzieci łapią często angine, całujac się z osobą zainfekowana, np. z chorym przyjacielem w przedszkolu. Bywa rownież oraz tak, że w samych migdałkach może być trochę „uśpionych” bakterii, które w sprzyjajacych warunkach (np. kiedy organizm może być osłabiony na skutek przegrzania) uaktywniają się oraz wywołują angine. Angina, czyli ostre zapalenie gardła oraz migdałków może być stanem zapalnym, któremu towarzyszy zajęcie tkanki limfatycznej gardła. Za 90 proc. przypadków bakteryjnego zapalenia gardla oraz migdałków odpowiada Streptococcus pyogenes (paciorkowiec beta-hemolizujący z grupy A – PBHA). U dzieci zakażenia te występują glównie pomiędzy 5. a 15. rokiem życia. Nosicielstwo S.pyogenes stwierdza się u 5-21 proc. dzieci pomiędzy 3. a 15. rokiem życia, 2-7 proc. u dzieci poniżej 3 roku życia, 2-4 proc. w wieku dojrzewania. Zakażenie PBHA może mieć także charakter epidemiczny, w dużych skupiskach ludności. Do anginy dochodzi droga kropelkową, a okres inkubacji wynosi od 12 godzin do 4 dni, zakaźność chorych kończy się wraz z upływem 24 godzin po rozpoczęciu antybiotykoterapii. Angina najcześciej atakuje późną jesienią, zima oraz wczesna wiosną. Nie mniej jednak w przypadku anginy paciorkowcowej, która wykluwa się od 2 do 5 dni, takie proste sposoby leczenia wlaściwego nie pomogą. Zaczyna się dość niewinnie – pojawiają się bóle glowy oraz ogólne osłabienie organizmu. Nie mniej jednak w miarę upływu czasu goraczka podnosi się w szybkim tempie oraz może sięgać także do 40 stopni. Zazwyczaj towarzysza jej bóle stawów oraz mięśni i dreszcze, pojawiają sie trudności w przelykaniu i ostry ból gardła, który promieniuje aż do uszu. Migdałki się powiększają, a chory stopniowo traci apetyt. Powinny pojawić sie wymioty, ból brzucha i zaburzenia oddychania. Warto wtenczas ułożyć chorego w tzw. pozycji wysokiej, czyli opartego na kilku poduszkach – w ów sposób gardło zostanie udrożnione, co przyniesie ulgę. Następstwem częstych angin bywa trwały przerost migdalków podniebiennych. Migdalki takie składają się głównie z tkanki łącznej (zwlóknienie) oraz nie chronią zatem już przed żadnym zakażeniem. Normalnie są one częścia ukladu odpornościowego oraz chronią nas przed bakteriami, wirusami, grzybami. Przerośnięte stanowią jedynie rodzaj bomby z opóźnionym zaplonem, bo pomiędzy włóknami żyją bakterie oraz nic nie robią sobie z antybiotykow, które nie są w stanie tamże dotrzeć. W każdej chwili powinny sie zaczać namnażać oraz kolejna infekcja gotowa. By do tego nie dopuścić, warto rozważyć z lekarzem usunięcie migdałków.

Ale zawsze bezwzględnym wskazaniem do zabiegu może być sączenie się z nich ropnej treści, kiedy lekarz uciśnie je szpatułka. Anginę cechują: nagły początek, mocny ból gardła oraz bol podczas połykania, ból głowy, czasem brzucha, występowanie nudności oraz wymiotow (częściej u dzieci), wysoka gorączka przekraczająca 38°C. Obserwujemy cechy zapalenia gardla oraz migdałków podniebiennych: blona śluzowa może być żywoczerwona albo krwistoczerwona, obrzęknięta. Na migdałkach podniebiennych można stwierdzić wyraźnie odgraniczone skupiska wysięku, a rownież krwistoczerwony oraz obrzęknięty jezyczek, czy może wybroczyny na błonie śluzowej podniebienia. Ponadto zwracają uwagę tkliwe i powiekszone węzły chłonne szyjne przednie. Zwróćmy uwagę na fakt, że powiększone węzły szyjne tylne wskazują raczej na etiologię wirusową zapalenia, w ktorym calościowy przebieg infekcji może być łagodniejszy, z brakiem albo nieznacznie podwyższoną ciepłotą ciała, oraz ktoremu towarzyszy nieżyt nosa, kaszel, a również chrypka, nieobecne w zakażeniu bakteryjnym. Anginę bakteryjną latwo rozpoznać po lokalizacji stanu zapalnego. Na powierzchni przekrwionych oraz obrzękniętych migdałków pojawiaja się żółtawobiałe naloty ropne. W pierwszej fazie dolegliwości zaleca się ich usuwanie – za pomocą zwykłej łyżeczki albo zdezynfekowanej szpatulki. Nie mniej jednak ta czynność wymaga trochę wprawy – drażnienie gardła może bowiem wywoływać odruchy wymiotne. Anginie towarzyszy zazwyczaj również powiekszenie węzłów chłonnych w okolicy żuchwy. Po upływie 3-5 dni objawy stopniowo ustępują, nie mniej jednak stany podgoraczkowe oraz ogolne oslabienie powinny utrzymywać się wciąż jeszcze poprzez pewien czas. Zarazki namnażają sie poprzez 3–5 dni. A w następnej kolejności niespodziewanie wzrasta temperatura (nawet do 40°C), masz dreszcze, boli cie gardło (zwłaszcza przy przełykaniu) oraz głowa.

Niestety, powinny również dokuczać nudności, wymioty. Błona śluzowa gardła, migdałki oraz podniebienie miękkie są mocno zaczerwienione oraz rozpulchnione, a węzły chłonne podżuchwowe i szyjne powiększone oraz bolą przy dotykaniu. Na migdalkach niekiedy pojawia się biały nalot (tzw. angina ropna). Może być to także mieszanina wlóknika oraz „poległych w walce” z bakteriami leukocytów (komórek odpornościowych). Nalotu może być też mało lub w ogóle może nie być też widoczny, bo w czasie przelykania może być ścierany poprzez pokarm oraz ślinę (przy anginie o podlożu wirusowym nie powstaje wcale). Takie dolegliwości utrzymują sie zwykle 7–10 dni. Objawy nieleczonej anginy zwykle trwają 8-10 dni. Ropne powikłania zakażenia pojawia się u mniej niż 1 proc. chorych. Są to: ropień okołomigdałkowy, ropne zapalenie wezłów chlonnych szyjnych, zapalenie ucha środkowego, zatok przynosowych i wyrostka sutkowatego. Do późnych powikłań, głównie goraczki reumatycznej, dochodzi u 0,3 proc. nieleczonych chorych, u 3 proc. w przypadku zachorowań epidemicznych oraz u 50 proc. osób, u ktorych w wywiadzie stwierdzono wcześniejsze przebycie gorączki reumatycznej. W krajach wysokorozwiniętych rzadkim, ale poważnym powiklaniem może być kłębuszkowe ostre zapalenie nerek. Najgorsze w anginie może być to, że łatwo się nia zarazić. Dolegliwość przenosi się droga kropelkowa, a chory zaraża odmienne osoby poprzez cały czas występowania ostrych objawów. Narażeni jesteśmy zatem w pracy, w szkole, w dusznych pomieszczeniach, dużych skupiskach ludzi, takich jak autobus czy może tramwaj. To, czy może po kontakcie z osobą chora sami również zachorujemy zależy od indywidualnej odporności organizmu. W niesprzyjających warunkach dolegliwość atakuje łatwiej – kiedy jesteśmy przemęczeni (zarówno fizycznie jak oraz pod wzgledem psychicznym), osłabieni z powodu innych chorób, źle się odżywiamy, czy może niedostatecznie ciepło się ubieramy. Lekarz z reguly nie posiada problemów z rozpoznaniem anginy zatem już na pierwszy rzut oka. Skoro nie mniej jednak migdałki nie są powiększone oraz nie posiada na nich ropnego nalotu – lepiej poprosić specjaliste o wykonanie prostego testu na obecność w gardle paciorkowcow (gdyby lekarz nie miewał w gabinecie testera, można zapytać w najbliższym laboratorium). Za taka dodatkowa analizę trzeba zapłacić 10–15 zl, ale dla pewności czasem warto ją zrobić. Badanie polega na pobraniu szpatułką wymazu z gardla oraz naniesieniu jego na specjalny pasek testowy. Zatem już po ok. 20 minutach wiadomo, czy może chorobę wywolaly paciorkowce. Jeśli okaże się, że tak, będzie potrzebny antybiotyk. Innym rodzajem testu może być pobranie wymazu z migdałka oraz obejrzenie preparatu pod mikroskopem. Posiew oraz wykonanie antybiogramu trwa dłużej (ok. 2 dni), ale daje pewność, że dobrany w ów sposób antybiotyk zadziała skutecznie. Do badań pomocniczych należa: „szybkie” testy na obecność antygenu PBHA i posiew wymazu z gardła oraz migdałków. ów pierwszy polega na pobraniu wymazu z gardła oraz wykonaniu szybkiego testu opierającego się na metodzie immunoenzymatycznej. Cechuje jego umiarkowana czulość. U dorosłych może być wystarczający, by potwierdzić albo wykluczyć angine. U dzieci posiew wymazu może być „zlotym standardem”. Powinien on być też wykonany z obu migdałków i tylnej ściany gardła oraz jak najszybciej wysłany do laboratorium mikrobiologicznego.

Jednak w większości przypadkow angina przebiega dość lagodnie oraz bez niebezpiecznych komplikacji, nie mniej jednak pomimo to wszystko nie można jej lekceważyć, bo może doprowadzić do rozmaitych groźnych powikłań – także takich, zagrażajacych życiu człowieka. W celu wyleczenia anginy lekarz zazwyczaj zaleca terapię antybiotykową – penicylinę lub, kiedy chory może być na nią uczulony, antybiotyk makrolidowy. Zazwyczaj po 2 -3 dniach od podania antybiotyku gorączka znacząco spada, nie mniej jednak leczenia właściwego powinno być też kontynuowane aż do całkowitego wyleczenia. W sumie terapia trwa zazwyczaj około 10 dni. Podczas anginy nie posiada potrzeby leżenia w łóżku. Zwykle nie mniej jednak uczucie osłabienia może być tak dotkliwe, że lepiej poprzez parę dni poleżeć. Na pewno z kolei trzeba izolować się od otoczenia, by nie zarazić innych. Z anginą bakteryjną upora się jedynie antybiotyk (zwykle stosowana może być penicylina). Trzeba jego zażywać w takiej dawce oraz poprzez aż tyle dni, ile zlecił lekarz, oraz nie wolno na własna reke zmieniać na inny ani korygować kuracji. Konsekwencje niedoleczonej anginy powinny być też groźne. Po pierwsze posiada ona wtenczas tendencje do nawrotów, a to także grozi przejściem z ostrego stanu zapalnego migdałków w przewlekły. Przy zapaleniu przewleklym cześć bakterii czesto zostaje w środku migdałków – poźniej atakują przy byle okazji, gdy jedynie słabnie odporność organizmu. Po drugie może pojawić się gorączka reumatyczna (w jej wyniku może dojść do zastawkowej nabytej wady serca) i popaciorkowcowe kłebuszkowe zapalenie nerek (może prowadzić do ich przewlekłej niewydolności). Częstszymi, ale na szczęście mniej groźnymi powikłaniami niedoleczonej anginy sa zapalenie ucha środkowego, zatok obocznych nosa, węzłów chłonnych czy może ropień okołomigdałkowy. Oprocz zaleconego antybiotyku można stosować środki obniżające goraczkę i płukać gardło letnim naparem z szalwii albo rumianku. ważne może być nawadnianie organizmu, i dlatego należy pić sporo letnich napojów.

Pamiętajmy że gardło boli przy przełykaniu, w pierwszych dniach dolegliwości można przestawić się na jedzenie przede wszystkim delikatnych zmiksowanych zup ze sporą ilością warzyw. Podstawowe znaczenie w rozpoznaniu anginy posiada ustalenie, czy może konieczne może być leczenia właściwego antybiotykiem, a zatem odpowiedź na pytanie, czy może schorzenie może być spowodowane zakażeniem bakteryjnym. Oprocz różnicujących objawów, klinicyści posiłkują się skalami oceny prawdopodobieństwa zakażenia paciorkowcowego. Do tego celu najczęściej wykorzystywane są trzy skale: według Breese, skala Centora zmodyfikowana poprzez McIsaaca i skala według Walsha. Skala Centora posiada zastosowanie zarówno u dzieci, jak oraz u dorosłych, skala Walsha jedynie u doroslych. Bo anginie towarzyszy gorączka, należy pamiętać o tym, że może ona w skrajnych przypadkach doprowadzić także do odwodnienia organizmu. Chory powinien zatem dużo pić (najlepsze są w tym przypadku domowej produkcji sok z malin czy może herbata z miodem oraz cytryną lub po prostu woda). Warto również zadbać o to, by posiłki podawane choremu miały półpłynną konsystencję, która nie będzie dodatkowo podrażniała oraz tak obolalego gardla – doskonale sprawdzają się wszelkiego rodzaju lekkostrawne zupy, kaszki, przecierane owoce, czy może odżywcze budynie. Jedzenie powinno być też również bogate w witaminy, przestudzone, ale nie zimne oraz lagodne w smaku. Leczenie W leczeniu zapalenia gardla oraz migdałków należy zastosować doustnie: fenoksymetylopenicylinę u doroslych oraz dzieci o masie ciała powyżej 40 kg w dawce 2-3 mln j.m./dobę w dwóch dawkach podzielonych na 10 dni; u dzieci o masie ciała poniżej 40 kg w dawce 100 000-200 000 j.m./kg/dobę w dwóch dawkach podzielonych na 10 dni. W przypadku braku współpracy ze strony chorego albo trudności w przyjmowaniu doustnym antybiotyku zalecane może być podanie domięśniowe benzylpenicyliny benzatynowej: u dorosłych oraz dzieci o masie ciala powyżej 40 kg w dawce 1,2 mln j.m. jednorazowo, a u dzieci o masie ciala poniżej 40 kg w dawce 600 000 j.m. także jednorazowo. Ryzyko powikłań znacząco sie zmniejsza, kiedy chory poprzez cały okres podawania antybiotyków leży w łóżku – w ow sposób nie doprowadza również do zarażenia innych osób w pracy czy może szkole. Wskazane może być stosowanie ciepłych okładów na szyję, które łagodzą ból powiększonych węzłów chłonnych. Ulgę przynoszą wszelkiego rodzaju przeciwzapalne płukanki do gardla – na przykład napar z szałwii, rumianku, które przyspieszają wchłanianie się zmienionych zapalnie tkanek migdałków. W aptekach dostępne są również środki leczenia odkażające jamę ustną, ktore dodatkowo łagodzą bol. W leczeniu skorygowanym można zastosować cefadroksyl: u chorych ze stwierdzoną w wywiadzie nadwrażliwością na penicyliny i u nosicieli S.pyogenes. Antybiotyk ów należy wówczas podawać poprzez 10 dni w jednorazowej dawce dobowej wynoszącej dla dorosłych oraz dzieci o masie ciala powyżej 40 kg – 1 g, a dla dzieci poniżej 40 kg – 30 mg/kg. Alternatywnie, w przypadku pacjentów z nadwrażliwością natychmiastową na beta-laktamy należy zlecić antybiotyk z grupy makrolitow: erytromycynę, klarytromycyne albo azytromycynę.

Należy pamiętać, że tzw. kotrimoksazol, tetracykliny oraz aminoglikozydy powinny być też nieskuteczne, z powodu dużego odsetka opornych szczepów PBHA. Nadto późno rozpoczęte albo za krótkie leczenia wlaściwego może powodować wystąpienie powikłań. Najczęstsze z nich to także rumień okołomigdałkowy albo pozamigdalkowy – dochodzi to także nich wskutek przemieszczenia się zakażenia na ścianę gardła, kiedy ropa zbiera się pomiędzy migdałkiem a ściana gardła. W leczeniu objawowym zaleca się odpoczynek (leżenie w łóżku), spożywanie dużej ilości płynów (zwlaszcza w czasie gorączki). Przeciwbólowo i przeciwgorączkowo należy podać paracetamol albo specyfik z grupy NLPZ (np. ibuprofen). Dodatkowo można podać preparat do ssania, o miejscowym działaniu przeciwbolowym i przeciwzapalnym – zawierający benzydamine, lidokainę czy może salicylan choliny. Innym powikłaniem są zapalenia nerek, które rozwijają sie w 2-3 tygodnie po przebytej anginie. Zdecydowanie najgroźniejsze z nich może być zapalenie kłębuszków nerkowych, którego następstwem może być też upośledzenie funkcji nerek, a w konsekwencji także ich niewydolność. W wyniku anginy może również dojść do gorączki reumatycznej oraz zmian w sercu, które przyjmują postać wad zastawkowych. Z kolei u dzieci następstwem powinny być też ropne zmiany w uszach, zapalenie węzłów chłonnych szyi, dlugotrwale zapalenia zatok czy może wyrostka robaczkowego. Chirurgiczne usuwanie migdalków należy do najczęściej wykonywanych zabiegów u dzieci, pomimo sprzecznych wynikow badań określających skuteczność tonsillektomii. Także wskazania do tego zabiegu u dzieci nie zostały jasno określone. Korzyści z tonsillektomii prawdopodobnie przeważają nad skutkami niepożadanymi oraz kosztami związanymi z wykonaniem tego zabiegu u dzieci z ciężkimi, nawracajacymi ropnymi anginami. U osób z niska albo osłabiona odpornością czesto zdarzają się również nawroty anginy – w skrajnych przypadkach także co 2 czy może 3 tygodnie. Jeśli infekcja nawraca, należy zgłosić się do lekarza, który zaleci pobranie wymazu z gardla, wykonanie posiewu. Wtenczas możliwe będzie ustalenie, jaki szczep bakterii wywołuje chorobę oraz precyzyjniejsze dobranie antybiotyku. Dodatkowo zalecane może być wspomaganie odporności preparatami homeopatycznymi i stosowanie diety bogatej w witaminy. Lekarz może również zalecić leczenia właściwego klimatyczne w postaci skierowania na wyjazd do sanatorium. Profilaktykę przed kolejnymi zachorowaniami może stanowić również zabieg wyciecia migdałków, o ktorym zazwyczaj decyduje lekarz laryngolog.

Ten zabieg może być w szczególności konieczny, kiedy utrzymuje się przewlekły, ropny stan zapalny, a objawy zapalenia ustępują na krótko oraz to także jedynie po antybiotykoterapii. Gdy dolegliwość się przedłuża, należy wykonać specjalistyczne badania dodatkowe, mające na celu wykluczenie współistniejących z anginą stanów chorobowych. Według definicji anginę taką muszą cechować: co najmniej 7 epizodów zakażenia w ostatnim roku albo 5 rocznie w ciągu 2 lat, lub 3 rocznie w ciągu 3 lat i stwierdzenie jednego z następujących kryteriów: temperatura ciała powyżej 38°C, powiekszone albo tkliwe węzły chłonne szyjne przednie, wysięk albo nalot na migdalkach podniebiennych, potwierdzenie zakażenia S.pyogenes w badaniu mikrobiologicznym albo przebyta antybiotykoterapia w przypadku potwierdzonego albo podejrzewanego zakażenia paciorkowcowego. Wymienione kryteria przyjęto jako wskazania do zabiegu usunięcia migdałków. Zapalenie zatok najczęściej wywołują wirusy – głównie rinowirusy i bakterie (gronkowiec, paleczka grypy czy może paciorkowiec). W pierwszej fazie pojawia się najpierw stan zapalny oraz obrzęk błony śluzowej nosa i zatok. Połączenia pomiędzy zatokami a jamą nosową stopniowo stają się niedrożne, co powoduje powstanie podciśnienia w zatokach. W rezultacie wirusy oraz bakterie, obecne zazwyczaj w śluzówce nosa oraz jamy ustnej, maja ułatwiony dostep do zatok. Zbierajaca się wydzielina staje się dla nich dodatkową pożywką, a temperatura oraz wilgotność powietrza sprzyjaja namnażaniu drobnoustrojów. Efektem może być rozwój zapalenia, goraczka i uszkodzenie nabłonka śluzówki zatok.

Reklamy

Posted 29 grudnia 2016 by naangine in Angina

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: